GESCHIEDENIS


LUFTWAFFE FELDDIVISIONEN ?
De meeste bezoekers kennen de term 'Felddivision' niet. Natuurlijk kennen ze de Duitse luchtmacht (Luftwaffe), de aanvoerder van de Luftwaffe 'Göring' en hebben ze al eens gehoord van een 'Stuka' of een 'Fallschirmjeager', maar de 'Felddivisionen' zijn behoorlijk onbekend in het algemene WWII geheugen.

Na de zware verliezen aan het Oostfront in 1941 en 1942 en met in het vooruitzicht nieuwe geplande offensieven in 1943 kwam het bevel vanuit Berlijn om manschappen te leveren vanuit de Luftwaffe. De weinig geliefde Luftwaffe aanvoerder Göring (ook wel 'de dikke kip' genoemd) wilde hier wel aan tegemoet komen door -zijn- bijdrage te leveren aan het grond front, maar alleen als deze nieuwe grondtroepen onder zijn commando bleven.

De opzet was een 200.000 tot 250.000 mannen, onderverdeeld in nieuwe divisies genoemd 'Felddivisionen' (velddivisies), voorzien met twee Jager regimenten (lichte infanterie), artillerie, cavalerie en andere ondersteunende eenheden. De eerste divisies werden officieel opgericht vanaf oktober 1942.


OPRICHTING
Alle eenheden binnen de Luftwaffe werden doorgelicht, hele vliegenier divisies ingekrimpt of geheel opgeheven. Alle als 'overbodig' gezien personeel: monteurs, magazijnkrachten, technici, administratief personeel, bakkers enz. enz. werd ingedeeld bij de nieuwe 'Felddivisionen'. De jongste soldaten waren 17-18 jaar en de oudste over de 60. Met weinig of geen infanterie ervaring, weinig of geen ervaring in schieten met vuurwapens en officieren die geen ervaring hadden in tactische manoeuvres of het aansturen van grotere eenheden vertrokken ze voornamelijk naar het oostfront.

INZET
Hoewel Göring 'zijn'.. Felddivisionen alleen wilde inzetten als reserve en stationaire eenheden, besliste Berlijn anders en werden de meeste 'Felddivisionen' aan het front ingezet gelijk de regulaire infanterie divisies.. Voorzien van onvoldoende getrainde soldaten/officieren, met een gemiddelde leeftijd hoger dan bij het HEER en veel te weinig zware wapens leden ze gevoelige hoge verliezen. Van de 250.000 mannen waren er na een jaar al 90.000 gevallen, vermist of gewond geraakt.

De meeste vochten aan het Oostfront, een aantal ook aan het Westfront. Deze waren gelegerd in Nederland, België en in Noord Frankrijk aan de kusten toen 'D day' losbarstte in juni 1944. Daarnaast een tweetal divisies ingezet in Italië en later weer terug getrokken. Een andere divisie in Noorwegen werd nooit ingezet.

HET 18. LUFTWAFFE FELDDIVISION
Sterkte ongeveer 12.500 man. Opgericht eind 1942. Begin 1943 werd de divisie opgesteld in Rochefort (Frankrijk), vanaf April dat jaar verplaatst naar bunker stellingen bij Duinkerken aan de kust. Het hoofdkwartier werd gestationeerd in Brugge, andere hoofdposten in Gravelines (Frankrijk) en Coudekerque (Frankrijk). De divisie was nog steeds op deze locaties gelegerd toen D-Day losbarstte in begin Juni 1944.

Eind juli/begin Augustus 1944 toen de Geallieerden aan hun doorstoot begonnen richting Parijs werd de divisie vanuit de regio Duinkerken geherpositioneerd binnen de regio Amiens (bij Mantes) aan de bekende Seine rivier. In de Mantes sector moest de divisie de oprukkende Amerikaanse eenheden zo lang als mogelijk tegenhouden bij de rivier en eventueel bij een oversteek terugdringen tot achter de rivier.

Na weken van standhouden tegen een enorme overmacht en een massa aan luchtbombardementen ondergaan trok de divisie zich terug en kwam terecht in de zogenaamde 'Mons ketel', een gebied in de regio van de stad Mons, waar veel terugtrekkende Duitse eenheden werden omsingeld door de snellere gemotoriseerde US eenheden.

Restanten van het 18. Luftwaffe Felddivision (ongeveer iets meer dan 3000 soldaten (waaronder het gehele HQ) konden ontsnappen via een opening ten noorden van Mons (aanvang september) en bereikten na 17 dagen ontbering de Belgische regio rond Spa/Malmedy. De resten van de eenheid werden eind september geplaatst binnen het nieuw opgerichte nu: '18. Volksgrenadier divisie', genoemd.


HET 18. VOLKSGRENADIER DIVISION

Aangevuld werd de inmiddels 'aan het ademapparaat hangende resten van de divisie' met soldaten voornamelijk uit de Kriegsmarine en de Luftwaffe, bijna allemaal onervaren non-combat soldaten/personeel. De opgelapte divisie werd eind oktober overgeplaatst naar de Duitse Schnee Eifel, in de buurt van het dorpje Prüm.

Op 15 december tijdens de start van het Ardennen offensief moest deze divisie zo snel als mogelijk, met onder ondersteuning van een andere divisie en enkele tank colonne het belangrijke wegen/spoor netwerk St.Vith innemen. Ze slaagden hierin en namen een onwaarschijnlijk aantal US troepen gevangen en kregen veel vijandelijk materiaal in handen. Echter kort na de inname werd St.Vith geheel verwoest door geallieerde bommenwerpers.

Na deze actie werd de eenheid eind december verplaatst naar de regio Houvegnez om daar stellingen te betrekken en de flanken af te schermen van de hoofdmacht. Op 6 januari werden hun stellingen doorbroken door US eenheden, de 'divisie' telde toen nog maar een 90 weerbare mannen. Overlevenden trokken zich terug op Duits grondgebied, de divisie bestond dus eigenlijk al niet meer.

ONBEKEND

De Luftwaffe 'Felddivision' eenheden zijn eigenlijk na de oorlog een snel vergeten onderwerp geworden. Waarschijnlijk omdat de divisies snel opgericht werden halverwege van de oorlog en de meeste richting einde oorlog al vernietigd waren, de overlevenden opgenomen in andere eenheden zoals de 'Volksgrenadier' divisies of de zogenaamde 'Kampfgruppen', een mix aan resten van eenheden. 

Ook hebben ze door hun achtergrond niet de cool factor, bij voorbaat hadden de soldaten weinig kansen gezien het ontbreken van enige echte infanterie en combat ervaring. In Rusland werden de divisies in tijd van weken vaak bijna geheel vernietigd. De echte parel in de kern van deze divisies waren de vele duizenden vaak geschoolde mannen; technici, monteurs enz. precies dat waar later (richting einde oorlog) een groot tekort aan was, opgeofferd voor een dwaas idee en een aanvoerder/oorlogscrimineel die vooral met zichzelf bezig was.